Branchevereniging vraagt Brussel om onderzoek naar Facebook en Instagram. Tegelijk loopt een procedure bij de Nederlandse rechter.

Den Haag/Brussel, 20 november – De Vereniging Vergunde Nederlandse Online Kansspelaanbieders (VNLOK) heeft bij de Europese Commissie een klacht ingediend tegen Meta. Volgens VNLOK doet Meta, het bedrijf achter Facebook en Instagram, te weinig tegen advertenties voor illegaal online gokken. De branchevereniging stelt dat Meta hiermee de Europese Digital Services Act (DSA) overtreedt. VNLOK vraagt de Commissie een formeel onderzoek te starten.

VNLOK kondigde deze stap eerder al aan. Inmiddels is de dagvaarding waarmee VNLOK Meta voor de rechter Amsterdam daagt ook uitgebracht. De klacht bij de Europese Commissie en de rechtszaak zijn twee afzonderlijke stappen om Meta tot actie te bewegen.

De kwestie is ook van belang voor andere Europese landen, waar consumenten en vooral minderjarigen via de platforms van Meta met illegale gokadvertenties in aanraking kunnen komen. Deze week (16 tot en met 22 november) is de European Safer Gambling Week. Daarom roept VNLOK ook andere Europese landen op om in actie te komen tegen illegale gokadvertenties op grote online platforms.

Vrijwel alle onderzochte online gokreclame is illegaal

Onderzoek in opdracht van VNLOK laat zien dat het overgrote deel van de gokadvertenties op Facebook en Instagram afkomstig is van aanbieders zonder Nederlandse vergunning: 95,5 procent in oktober 2025, 96 procent in mei 2026 en 98,8 procent in juni 2026.

Veel advertenties richten zich duidelijk op Nederlanders. Ze gebruiken bijvoorbeeld iDEAL, de Nederlandse vlag of deepfakes van bekende Nederlanders. De advertenties lokken spelers naar websites en apps die geen limieten stellen en niet zijn aangesloten op het uitsluitingsregister CRUKS.

Die advertenties zijn volgens VNLOK zonder meer illegaal en dus makkelijk te herkennen. Een advertentie met de woorden ‘CRUKS’ en ‘bonus’ stond in juni 2026 achttien dagen online en bereikte ruim 31.000 gebruikers. Volgens VNLOK blijven minderjarigen en kwetsbare mensen zo blootgesteld aan reclame voor gokken zonder bescherming tegen verslaving.

Europese studie laat ernst van online fraude zien

Een studie in opdracht van de Europese Commissie schat dat de schade door financiële scams wereldwijd kan oplopen tot 900 miljard euro per jaar.[1] De onderzoekers wijzen erop dat fraudeurs de advertentiemogelijkheden en andere functies van grote online platforms gebruiken om slachtoffers te bereiken. Zij wijzen daarbij ook op advertenties voor gokdiensten van aanbieders die geen vergunning hebben in het land waar zij adverteren. Dat maakt duidelijk dat platforms als Meta een belangrijke rol spelen bij het voorkomen van dit soort misbruik.

Brussel greep eerder in bij online platforms

De Europese Commissie startte de afgelopen jaren onderzoeken naar onder meer Temu, AliExpress, TikTok, Pornhub, Booking.com en X, vaak al op basis van een vermoeden dat een platform risico's niet goed in kaart bracht of onvoldoende beperkte. Temu kreeg in mei 2026 een boete van 200 miljoen euro, AliExpress in juli 2026 een boete van 550 miljoen euro. Tegen Meta loopt sinds 2024 ook een onderzoek naar de bescherming van minderjarigen.

“Hier liggen geen vermoedens, maar drie onderzoeken die over een periode van acht maanden hetzelfde laten zien. Bovendien stelden twee Europarlementariërs (Verougstraete en Gozi) in november 2025 al vragen aan de Commissie over illegale gokreclame op Meta-platforms”, aldus Björn Fuchs, voorzitter van VNLOK. “Als 99% van de gokreclame op een platform illegaal is, dan is dat geen incident maar een systeemfout. Brussel heeft eerder ingegrepen bij online platforms. Wij vragen de Commissie dat nu ook te doen.”

Wat VNLOK vraagt

VNLOK wil dat de Commissie onderzoekt of Meta de risico’s van haar platforms zorgvuldig beoordeelt en effectief aanpakt, conform haar verplichtingen onder de DSA. Zonder streng toezicht is er volgens VNLOK geen reden voor grote platforms om hun ontwerp aan te passen.

De gevolgen van illegaal gokken zijn groot. Spelers lopen risico op gokverslaving en kunnen hun geld verliezen zonder hun winst uitbetaald te krijgen. De illegale markt brengt bovendien risico’s mee op witwassen en het omzeilen van sancties.

Volgens VNLOK zijn er snelle, haalbare oplossingen: advertenties met woorden als ‘CRUKS’, ‘limiet’ of ‘cashback’ extra controleren, adverteerders laten aantonen dat ze een Nederlandse vergunning hebben, gokadvertenties blurren of voorzien van een waarschuwing en gebruikers de keuze geven om gokreclame te weren.

Over VNLOK

VNLOK is de vereniging van vergunde Nederlandse online kansspelaanbieders, met 13 leden die allemaal een vergunning van de Kansspelautoriteit hebben. De vereniging zet zich in voor een gereguleerde, verantwoorde markt en tegen illegaal aanbod, onder meer via Meldpunt Meld Vals Spel.


[1] European Commission: Directorate-General for Communications Networks, Content and Technology, Spark Legal and Policy Consulting, Open Evidence, (2026) Support contract on financial scams study : final report. Publications Office of the European Union. https://data.europa.eu/doi/10.2759/7359032